1 تخليهء ذهن از مفروضات و تنقيح آن‌ها آقاى دكتر محمد شبسترى : در محافل علمى دينى ما هنوز اين فكر رواج دارد كه بايد با ذهنى خالى از هرگونه پيش‌فهم و علاقه و انتظار به تفسير كتاب و سنّت پرداخت . طرفداران اين فكر چنان كارى را نه تنها ممكن مىدانند ، بلكه آن را واجب مىشمرند و شرط حفظ خلوص معنا و مفاد كتاب و سنت مىدانند . اين فكر موجب شده از پيش‌فهم‌ها و . انتظارات ويژه‌اى كه فهم و افتاء هر مفسر و فقيه را جهت مىدهد ، به كلى غفلت شود . . با طرح اين مباحث با روش تحليلى ، مىخواهيم نشان دهيم كه تفسير و اجتهاد عالمان دين اسلام نيز مشمول اصلى كلى از دانش هرمنوتيك يعنى « ابتناء تفسير و فهم متون بر پيش‌فرض‌ها ، علايق و انتظارات مفسر بوده است و استثنايى در كار نيست . سپس مىخواهيم توجه عالمان دين را به اين مسأله بسيار مهم جلب كنيم كه تنقيح تمام عيار پيش‌فهم‌ها ، علايق و انتظارات مفسران و فقيهان در هر عصر ، شرط اساسى و اصلى هرگونه تفسير و افتاء قابل قبول است و تكامل دانش دين بدون اين بازنگرى و تنقيح ميسر نيست ؛ برون شدن جهان اسلام از مشكلات نظرى و عملى كه تمدن پيچيدهء امروز براى آن به وجود آورده ، تنها با اين بازنگرى و تنقيح ممكن